De automobielindustrie in Duitsland
Inleiding
De Duitse automobielsector heeft zich na de recessie gestabiliseerd door een mix van groeiende export en productie in het buitenland. Kansen bestaan er vooral in de ontwikkeling van alternatieve aandrijfsystemen en lichte materialen om het verbruik van brandstoffen en kosten te reduceren.
Baden-Württemberg, Beieren, Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen zijn de deelstaten met de grootste producenten van auto's en auto-onderdelen.
Marktomvang
In 2010 was de automobielindustrie met een omzet van in totaal 317 miljard euro (totale omzet van motorvoertuigen, aanhangers en onderdelen) één van de belangrijkste industriesectoren in Duitsland. In vergelijking met 2009 is de omzet met 20,5 procent gestegen en in de afgelopen tien jaar met 68 procent. Het aandeel van de automobielindustrie in de omzet van de totale Duitse industrie bedraagt 20 procent. Van de totale opbrengst wordt 37 procent in het binnenland omgezet en 63 procent in het buitenland.
Marktontwikkeling
In 2010 werden 2,9 miljoen nieuwe auto's in Duitsland geregistreerd. Weliswaar 23,4 procent minder vergeleken met 2009, maar dit is te verklaren door de afloop van de slooppremie. Vergeleken met 2008 bedraagt de afname 5,6%. De export steeg met 25 procent. In 2010 werden 4,5 miljoen voertuigen geëxporteerd. Voor het eerst produceren Duitse producenten meer in het buitenland (6,09 miljoen voertuigen) dan in Duitsland zelf (5,55 miljoen voertuigen). Volgens het Center for Automotive Research zal in de komende vijftien jaar een wereldwijde volumegroei in de voertuigbranche ontstaan. De vraag naar auto's zal naar verwachting van 56,2 miljoen voertuigen in 2006 tot 77,7 miljoen in 2020 toenemen. De grootste stijging van de vraag komt uit Azië, Oost-Europa en het Midden-Oosten. Deze grotere vraag zou een omzetgroei van tussen de 10 en 20 procent in Duitsland kunnen betekenen, waarbij de binnenlandse vraag afneemt.
Handelsrelatie
Duitsland is met 29 procent van de omzet de belangrijkste afnemer van de Nederlandse toeleveranciers. De invoer van Nederlandse producten voor de Duitse auto-industrie bedraagt drie procent van de totale invoer van 69 miljard euro. Dit komt neer op een bedrag van twee miljard euro. In totaal leverde Duitsland 4,2 miljard euro aan voertuigen en onderdelen aan Nederland. Dit is 6,7 procent van de totale export naar Nederland en 2,7 procent van de totale Duitse export in deze sector.
Investeringen
Met 19,6 miljard euro in 2010 komt een derde van alle R&D uitgaven in Duitsland uit de automotive sector. Het zwaartepunt ligt hierbij op de ontwikkeling van nieuwe aandrijfsystemen en de verbetering van conventionele verbrandingsmotoren. Deskundigen verwachten dat de R&D-uitgaven tot € 24,3 miljard in 2012 zullen stijgen.
Overheidsprogramma's en projecten
Tot 2013 heeft het Nationale Platform Elektromobiliteit (NPE) vier miljard euro voor R&D projecten op het gebied van elektromobiliteit gedefinieerd. Zowel op het gebied van waterstoftechnologie als op het gebied van elektrisch vervoer zijn projecten gestart. Zo werd 500 miljoen euro in het Nationale Innovatieprogramma Waterstof- en Brandstofceltechnologie geïnvesteerd. Daarnaast investeert de Duitse overheid 60 miljoen euro in de ontwikkeling van Lithium-ion batterijen. Om de verkoop van nieuwe en schonere auto's te stimuleren is een op CO2-uitstoot gebaseerde motorrijtuigenbelasting ingevoerd.
Risico's
Een risico voor de gehele sector vormt de energieverzorging en de prijsontwikkeling van grondstoffen.
Er wordt intensief naar mogelijkheden gezocht om kosten en energie te sparen. De druk op toeleveranciers die metaal, kunststoffen of lakken verwerken, zal stijgen. Positief is dat dit mogelijkheden biedt voor bedrijven met slimme oplossingen.
Een ander risico vormt het tekort aan vakkundig personeel. In de periode 2010-2012 zouden rond 11.000 ingenieurs ontbreken, aldus een prognose van PricewaterhouseCoopers (PwC). Daarbij is het tekort niet alleen door demografische ontwikkelingen te verklaren, maar ook door de toenemende vraag naar onderzoekscapaciteiten. De automobielindustrie doorloopt op dit moment een ongekend innovatieproces. Producenten en toeleveranciers werken aan elektro-aandrijvingen en e-auto's, betreden nieuw terrein op het gebied van lichte materialen en design, en optimaliseren tegelijkertijd de verbrandingsmotor. Daarbovenop komt de voortdurende uitbreiding van het modellenspectrum. Deze stijging van R&D-uitgaven kan tot de paradox leiden dat arbeidsplaatsen in Duitsland verloren gaan, omdat hier geen vakkundig personeel te vinden is. Veel automobielbedrijven hebben al R&D-afdelingen in hun buitenlandse vestingen.
Kansen
De auto-industrie stelt hoge eisen en is - wanneer het om de prijs gaat - vooral geïnteresseerd in bedrijven die wereldwijd grote aantallen tegen constante kwaliteit kunnen leveren. Toch zijn er ook voor kleine en middelgrote bedrijven mogelijkheden. Mede gezien de toenemende vraag naar innovatieve producten of systemen in een ontwikkelde markt als Europa. Denk hierbij vooral aan de beperking van de CO2-uitstoot waardoor in het bijzonder lichte materialen en oplossingen op het gebied van alternatieve aandrijvingen gevraagd zijn. De Duitse automotive sector heeft zijn aandacht sterk op de groeiende BRIC-landen gevestigd. Nederlandse bedrijven die kunnen bijdragen aan de optimalisatie van de resultaten in deze landen, biedt dit eveneens kansen.
VDA Jahresbericht 2011
www.vda.de/de/downloads/973/
|
